Het schoolplan als kompas voor veelzijdig groen onderwijs
Het schoolplan als kompas voor het creëren van een goede groene leeromgeving.
Snel naar
Missie en visie
Onze missie en visie biedt een houvast voor onze vestigingen bij het verder ontwikkelen en borgen van ons onderwijs.
Snel naar
Visiekwadrant
Het kwadrant bevat onze visie op Leren en onderwijzen, Leren en organiseren, Professionaliseren en Veranderen en verbeteren.
Denken, ontdekken en doen in de veelzijdigheid van de groene wereld
De waarde van groen dicht(er)bij.
Goed groen onderwijs
Basisvaardigheden als fundament om in de wereld mee te kunnen doen.
Wij doen ertoe in de regio
Investeren in doorlopende leerlijnen en begeleiding in de regio en toewerken naar een positief perspectief op inclusiever onderwijs.
Naar een kwaliteitscultuur
Feedback om de onderwijskwaliteit vooruit te helpen.
Een leven lang professionaliseren
Samen leren en professionaliseren.
Kun je iets niet vinden?
Schoolplan 2024-2027
Inhoudsopgave
Het schoolplan als kompas voor veelzijdig groen onderwijs
Inleiding
Het schoolplan van Terra VO voor de periode 2024-2027 is ons kompas voor het creëren van een goede groene leeromgeving die onze leerlingen voorbereidt op zowel de wereld van nu als die van morgen. In de wereld van nu zijn er grote opgaven, waaronder kansenongelijkheid, duurzaamheid en het lerarentekort, die impact hebben op de wereld van morgen. In het schoolplan vinden onze ambities voor belangrijke onderwijsthema's als basisvaardigheden en inclusiever onderwijs dan ook een plek. Dit schoolplan is tot stand gekomen met hulp van medewerkers, ouders/verzorgers, leerlingen en andere stakeholders. We doen alles vanuit onze groene identiteit en sterke regionale verbondenheid. We zijn dan ook trots om samen met onze partners in de regio ons onderwijs vorm te geven en verwachten dat de in het schoolplan uitgezette koers hiertoe verder uitnodigt.
Het gebruik van de vier schoolplanpijlers Goed groen onderwijs, Wij doen ertoe in de regio, Naar een kwaliteitscultuur en Een leven lang professionaliseren worden vanuit de beleidsperiode 2019-2023 meegenomen om de eerder ingezette ontwikkelingen te kunnen continueren en te verdiepen. Wij blijven hierbij echter wel ambitieus door actuele aandachtsgebieden aan onze pijlers toe te voegen en onze normen voor bestaande ambities te verfijnen.
Wie zijn wij?
Wij zijn Terra VO. Een collectief van zeven vmbo-groen scholen en een vestiging voor praktijkonderwijs met een sterke regionale verankering in Noord-Nederland. Met ruim 3900 leerlingen en 500 medewerkers verzorgen wij voortgezet onderwijs met een groen karakter in de provincies Drenthe, Friesland en Groningen. Wij bieden vmbo-groen onderwijs aan op onze vestigingen in Assen, Eelde, Emmen, Meppel, Oldekerk, Winsum en Wolvega. Het Groene Lyceum kan worden gevolgd in Assen, Eelde, Emmen, Meppel, Winsum en Wolvega. Het praktijkonderwijs wordt aangeboden in Winsum. Wij zijn trots dat wij zoveel leerlingen en medewerkers inspireren, motiveren en begeleiden binnen de diversiteit van groen.
Het schoolplan sluit aan bij de strategische ambities van DCTerra en biedt voor de vo-vestigingen een leidraad bij het vaststellen van hun eigen ambities en acties in de vestigingsplannen. Met instemming van de Ouderraad en Ondernemingsraad presenteren wij hierbij het schoolplan.
Terra is per 1 januari 2024 onderdeel van DCTerra. Vanuit Terra en Drenthe College wordt vo- en mbo-, llo- en vavo-onderwijs verzorgd op verschillende locaties in de provincies Drenthe, Groningen en een deel van Friesland. Samen zorgen we ervoor dat iedereen gelijke kansen krijgt en dat leerlingen makkelijker van het vmbo naar het mbo en hbo kunnen doorstromen.
Beleidscyclus
Wij werken cyclisch aan onze missie, visie en ambities. Het schoolplan is richtinggevend voor onze vestiging praktijkonderwijs en zeven vo-vestigingen, maar is wel in afstemming met de werkagenda (Terra mbo en Drenthe College) opgesteld. De zeven vo-vestigingen en onze vestiging voor praktijkonderwijs leggen hun eigen accenten, ambities en acties vast in het vestigingsplan. De ambities en acties in het vestigingsplan komen voort uit de missie en ambities die staan beschreven in het schoolplan, met inachtneming van de context van de eigen vestiging. Om de totale beleidscyclus met daarin de onderlinge afhankelijkheid en samenhang te borgen, wordt er gewerkt met een monitoringscyclus waarin staat beschreven door wie, op elke wijze en wanneer de voortgang wordt gemonitord en bijgesteld.
Missie en visie
Missie Terra VO

Wij helpen leerlingen zich te ontwikkelen tot wereldwijze, nuchtere denkers zodat zij een goede plek kunnen vinden in de wereld van nu en morgen. Het leren vindt bij ons plaats in een kleinschalige groene omgeving. De focus ligt hierbij op het goed leren zorgen voor jezelf, elkaar, onze dieren en (leef)omgeving. Dit doen we door leerlingen te leren denken, ontdekken én doen in de veelzijdigheid van de groene wereld. Zowel binnen als buiten de school, zodat leerlingen ideeën opdoen hoe zij zelf kunnen bijdragen aan de wereld van nu en morgen. Onze leerlingen mogen daarbij meedenken over maatschappelijke uitdagingen zonder er al verantwoordelijk voor te zijn.
Visie Terra VO
Onze visie staat beschreven in het visiekwadrant. Het kwadrant bevat onze visie op Leren en onderwijzen, Leren en organiseren, Professionaliseren en Veranderen en verbeteren. En vormt voor ons een belangrijk kader met daarin een aantal gemeenschappelijke waarden en veronderstellingen waar vanuit wij aan onze missie werken. Het biedt een houvast voor
onze vestigingen bij het verder ontwikkelen en borgen van ons onderwijs.
Visiekwadrant
1. Leren en onderwijzen
Aandacht biedt de kiem van een relatie – voelen
Mens word je door andere mensen. Samen. Als groene scholen bieden wij een vertrouwde groene leeromgeving aan waarin onze leerlingen gezien worden. Het doel van onderwijs is niet dat leerlingen prestaties behalen, maar dat leerlingen zich ontwikkelen. De pedagogische relatie is het fundament voor het leren waarmee wij met hoge verwachtingen leerlingen veel leerkansen bieden. Het gaat hier in de kern over het ondersteunen van onze leerlingen in de ontwikkeling van zelfvertrouwen en identiteit. Wij vertrekken daarbij vanuit het idee dat tijd doorbrengen in het onderwijs kan leiden tot een gevoel van welbevinden en niet altijd een voorwaarde is om tot leren te komen. School neemt daarmee een unieke plek in tussen thuis en de samenleving. Onze medewerkers, en met name de mentor (coach), spelen in onze scholen daarbij een belangrijke rol. Zij stimuleren leerlingen om stap voor stap meer verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen leren en rol in de groep. Het gaat hier ook over hoe om te gaan met weerstand, omdat leren om doorzetten vraagt.
Een zelfbewuste leerling als houvast voor de wereld van morgen - kunnen
Onze leerling bevindt zich als tiener in een fase van voortdurende ontwikkeling en groei. Hij heeft nog vele jaren nodig om zich te ontplooien, zodat hij een goede plek kan vinden in de wereld van morgen. Als groene sector weten wij als geen ander dat natuur nooit voorspelbaar is, dit verlangt van ons dat we continu kunnen meebewegen. Dit vraagt van ons onderwijs dat wij leerlingen uitnodigen om na te denken over zichzelf en de wereld. De school is daarbij een belangrijke oefenplek die leerlingen ondersteunt bij het ontwikkelen van kennis, zelfkennis en empathie. De vaardigheid om je te verplaatsen in de denkwereld van een ander, empathie, zien wij daarbij als een belangrijke opdracht.
Basisvaardigheden als fundament om mee te kunnen doen - kennen
Leren nadenken over de wereld vraagt in de kern goed onderwijs waarin de waarde van kennis, ondanks technologische ontwikkelingen, van belang blijft. Het gaat hier bijvoorbeeld over het automatiseren van rekenvaardigheden, feiten van meningen kunnen onderscheiden, analytisch denken en redeneren. Goed kunnen lezen, schrijven, spreken en rekenen vormt nog steeds een stevige uitdaging voor veel van onze leerlingen. Wij zien onze groene identiteit als een belangrijk vliegwiel om met onze leerlingen te werken aan de basisvaardigheden. Door leerlingen te laten denken, ontdekken én doen in de veelzijdigheid van de groene wereld nodigen wij onze leerlingen uit vanuit hun eigen omgeving breder (kritisch) te kijken naar maatschappelijke ontwikkelingen en hoe zij zich ertoe kunnen en willen verhouden. Hierdoor draagt onze groene identiteit en de inzet van de groene werelden bij aan de burgerschapsvorming van onze leerlingen. Het vraagt van onze scholen een beweging om vanuit meerdere vakgebieden gezamenlijk te kijken naar kennisopbouw, zodat er voor de leerling meer samenhang ontstaat rondom groene thema’s.
De balans tussen denken, ontdekken en doen
Wij leren onze leerlingen te denken, ontdekken én doen in de veelzijdigheid van de groene wereld. Wij dragen daarbij de boodschap uit dat denken niet los gezien mag worden van de waarde van het ‘maken’ en ‘toepassen’. Het vaak voorgestelde 'praktisch' en 'theoretisch geschoold' is een valse tegenstelling. Een leefbare en duurzame wereld vraagt meer materieel besef en het belang van handigheid voor iedereen, in het latere beroepsleven en daarbuiten. Daarom evalueren we kritisch de balans tussen denken, ontdekken en doen in ons curriculum en streven we naar meer variatie in de manier waarop we leerstof toetsen en afsluiten.
2. Leren en organiseren
Een leeromgeving gericht op groei door leerkansen te bieden
Niet alle leerlingen hebben vanuit huis evenveel kansen en mogelijkheden gekregen. Wij willen daarom een leeromgeving creëren die veel leerkansen aan al onze leerlingen biedt. Ook als er zorgen zijn over iemands ontwikkeling blijven wij hoge verwachtingen houden. Dit betekent dat wij in de onderbouw ons onderwijs overwegend in heterogene groepen organiseren, waarbij per les een minimumdoel wordt gesteld voor de gehele lesgroep. Onze vestigingen geven zelf invulling aan de wijze waarop zij heterogeen onderwijs organiseren. Extra ondersteuning, verdieping of verbreding vindt vaak plaats op basis van het gestelde minimumdoel gedurende de les in een leeromgeving zonder onnodige afleiding. Zo kunnen we eerst een goed beeld van de potentie van onze leerlingen krijgen en voorkomen dat er leerkansen op voorhand verloren gaan.
Sturing en steun bij het leren
De meerderheid van onze leerlingen is nog niet in staat om zijn eigen leerproces te regisseren (tienerbrein) en heeft onze sturing en steun nodig. Onze leerlingen mogen oefenen in het stellen van doelen en leren verantwoordelijkheid te nemen voor hun leerproces zonder er onmiddellijk op te worden afgerekend. Wij werken vanuit hoge verwachtingen door in het merendeel van onze lessen formatief te handelen. Dit betekent cyclisch werken met (korte) lesactiviteiten die inzicht aan de leerling geven waar zij ten aanzien van het leerdoel staan en wat zij nog te ontwikkelen hebben richting opvolgende lesstof. Naarmate onze leerlingen hieraan toe zijn, krijgen ze steeds meer ruimte om, binnen gestelde kaders, verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen leren en worden hierop aangesproken. Door hieraan te werken willen wij de focus van prestatie verleggen naar meer aandacht voor het leerproces.
Toewerken naar een positief perspectief op inclusiever onderwijs
In onze ondersteuningsstructuur ligt de focus veelal op de ondersteuningsbehoefte van de individuele leerling. De komende jaren willen wij met elkaar de aandacht verschuiven van maatwerk gericht op het individu naar het verzorgen van goed onderwijs dat passend is voor vrijwel iedereen. Het onderwijs, en daarmee het zicht op diplomaperspectief, moet centraal staan. Alle extra ondersteuning dient zoveel mogelijk gericht te zijn op ondersteuning binnen de reguliere context. Het vraagt van onze organisatie en externe professionals stapsgewijs om het ontwikkelen van een positief perspectief op inclusief onderwijs.
Vakgroep
Docenten overleggen in vakgroepen met elkaar over de inhoud van het vak. Docenten stemmen binnen de vakgroep af hoe er formatief gehandeld wordt en dragen zorg voor het afsluitende karakter van toetsing. Ook zijn de vakgroepen de belangrijkste aanjagers van de doorontwikkeling van het curriculum. Dit doen zij vanuit een evidence informed aanpak. Hierbij dagen wij docenten uit om over de grenzen van de eigen vakgroep heen te kijken en samenwerkingen op te zoeken waarbij onze leerlingen kennis en inspiratie opdoen over de veelzijdigheid van de groene wereld.
3. Professionaliseren
Professionaliseren als teamopdracht
Onze vestigingen zijn georganiseerd volgens de uitgangspunten van een teamgerichte organisatie. Hiervoor hebben we compacte onderwijsteams (7-10 medewerkers) ingericht die zijn gecentreerd om een groep leerlingen. De opdracht van deze teams is om het leren van deze leerlingen te organiseren.
Een team is alleen een team als de teamleden elkaar nodig hebben om een doel bereiken of een resultaat te behalen. Die wederzijdse afhankelijkheid is ook van invloed op het gezamenlijke leerproces van het team: de ontwikkeling van de één kan niet los worden gezien van die van de ander. In een teamgerichte organisatie zijn de teams dan ook medeverantwoordelijk voor het organiseren van het eigen leren en de eigen professionalisering. De teams weten zelf het beste wat er van ze gevraagd wordt. Ze maken een inschatting van de rollen en competenties die daarvoor nodig zijn en dragen bij om dit te vertalen naar een plan voor de ontwikkeling van elk van de teamleden en daarmee voor het team als geheel. We zijn kritisch over teamwerk. Het is geen doel op zich. Teamwerk is uitdagend om effectief toe te passen. Als het werk anders/beter georganiseerd kan worden gaan we dit doen.
Professionaliseren in, van en over het werk
Professionaliseren betekent dat je leert ín het werk, ván het werk en óver het werk. Je leert ín het werk door nieuwe dingen uit te proberen, je leert ván het werk door daarop te reflecteren, je leert óver het werk door (theoretisch) inzichten van anderen tot je te nemen. Alle drie deze vormen van leren worden ingezet om als team te komen tot professionalisering van het werk en worden als dat kan zo veel mogelijk gezamenlijk gedaan. Professionaliseren is meer dan het volgen van een opleiding: professionaliseren gaat in essentie over het gezamenlijk afspreken van een bepaalde standaard waar je aan wilt voldoen en vervolgens als team datgene leren en doorvoeren wat ervoor nodig is om die standaard te halen. Dat kan betekenen dat je een opleiding moet volgen, maar kan ook inhouden dat je een experiment uitvoert en evalueert, een proces beter gaat inrichten of dat je gaat werken aan de sfeer in het team. Er zijn heel veel knoppen om aan te draaien als het gaat om professionalisering.
4. Veranderen en verbeteren
Belang van teambetrokkenheid – teams als kern
Vanwege de specifieke context van elke vestiging is er ruimte voor eigen tempo en keuzes, passend binnen de strategische koers van DCTerra. Schoolontwikkeling is een langdurig en continu proces. Verandering of onderwijsverbetering bereik je door kleine stapjes met elkaar te nemen, passend bij de kenmerken van de eigen vestiging. De onderwijsteams en de vakgroepen zijn de kleinste groepen van onze organisatie en daarmee één van de belangrijkste schakels bij mogelijke onderwijsverbeteringen of veranderprocessen. Het vestigingsplan is binnen het vo daarbij het belangrijkste instrument waar teams/medewerkers zeggenschap dienen te hebben over de onderwijskundige koers van de vestiging. Of de ontwikkeling nu start vanuit het team of vanuit het bestuur, onze teams betrekken we altijd in deze verandering. De schoolleiding ondersteunt teams door een schoolklimaat te creëren waarin iedereen zichzelf kan en blijft ontwikkelen. Het gaat hier over richting geven, sturen op leerresultaten en op het welbevinden van docenten en ondersteuners in de teams.
Interne experts als motor voor onderwijsverbetering of verandering
In onze acht vestigingen hebben wij een rijkheid aan docenten en ondersteuners met specifieke kennis en vaardigheden. Bij Terra vo brede onderwijsverbeteringen of veranderprocessen betrekken wij onze interne experts. In een vroeg stadium vragen wij hen aan tafel bij de te maken beleidskeuzes en plannen, het meesturen en steunen bij de uitvoering en het evalueren van het doorlopen proces. Zo voorkomen wij dat denken over onderwijs (kennisontwikkeling) en handelen (doen) binnen Terra vo twee gescheiden werelden vormen.
Denken, ontdekken en doen in de veelzijdigheid van de groene wereld
De waarde van groen (dichter)bij
Elke leerling ontdekt bij ons de waarde van de veelzijdigheid van de groene wereld. Onze missie is tenslotte ‘het geven van goed groen onderwijs aan onze leerlingen voor de wereld van nu en morgen’. Onze groene identiteit zit daarbij in de kern van het curriculum verweven met de groene vakken in de onderbouw en het beroepsgerichte programma in de bovenbouw. We leren onze leerlingen (basis)kennis en vaardigheden aan over dier, plant, voeding, bodem en lucht. Tegelijkertijd verandert onze rol als groen onderwijs mede door de grote vraagstukken in de samenleving die zich richten op een duurzame en leefbare wereld. Onze leerlingen willen wij hierop goed voorbereiden. Het vraagt van ons om onderwijs te maken waarin wij onze leerlingen leren denken, ontdekken én doen in de veelzijdigheid van de groene wereld. Ongeacht of de leerling uiteindelijk wel of niet kiest voor een groene vervolgopleiding en werkplek. Leerlingen krijgen daarom niet alleen de (groene) kennis en procedures van gisteren overgedragen. Wij stimuleren en inspireren hen ook om nieuwe combinaties te maken tussen oude en nieuwe kennis. Dicht bij de eigen leefwereld van de leerling. Zodat ze – nu en in de toekomst – waardevolle bijdragen kunnen leveren aan een leefbare en duurzame wereld.
Het waarom van de acht groene werelden
Vanwege bezorgdheid vanuit de arbeidsmarkt over de huidige en toekomstige instroom van voldoende vakmensen in de groene sector heeft Groenpact acht groene werelden ontwikkeld. Deze werelden bieden onze vestigingen houvast om de veelzijdigheid van modern groen onderwijs in samenhang met andere vakgebieden vorm te geven. De acht groene werelden zijn:
Mens & Gezondheid; Natuur, Leefomgeving & Klimaat; Wonen, Werken & Recreatie; Mens & Dier; Energie, Water & Veiligheid; Voeding; Productie, Wereldhandel & Logistiek; Hi-Tech, Science en Design. De brede context van de groene werelden biedt elke vestiging de ruimte om een aantal werelden naar de eigen (regionale) context te vertalen. Met deze werelden wordt de veelzijdigheid van de groene sector en de impact van dit domein op actuele maatschappelijke uitdagingen gevisualiseerd en daarmee een aantrekkelijk toekomstperspectief geboden.
We maken de groene werelden voor onze leerlingen concreet door in onze vestigingen, buurt, regio en digitale wereld te werken aan samenhang tussen meerdere vakgebieden waarbij de veelzijdigheid van groen tastbaar wordt gemaakt. Waarbij denken én doen voor onze leerlingen wordt gecombineerd binnen en buiten school. De groene ontwikkelingen rondom het klimaat, natuur- en waterbeheer, dierenwelzijn, vergroening, voedselproductie en onze gezondheid verdienen in het merendeel van onze vakken een zichtbare plek in het curriculum. Zo nodigen wij onze leerlingen uit vanuit hun eigen omgeving breder (kritisch) te kijken naar maatschappelijke ontwikkelingen en hoe zij zich ertoe kunnen en willen verhouden. Hiermee draagt onze groene identiteit en de inzet van de groene werelden bij aan de burgerschapsvorming van onze leerlingen.

De veelzijdigheid van de groene werelden als motor voor samenwerking in de eigen regio
De combinatie van het groene profiel van Terra en het ‘grijze’ profiel van Drenthe College biedt kansen voor crossovers die aansluiten bij de behoeften van de arbeidsmarkt en de opgaven in de regio. Wij willen onze leerlingen de potentie van de groensector laten ervaren door deze te verbinden aan sectoren als zorg, techniek, recreatie en handel. Door in te zetten op deze ‘crossovers’ maken leerlingen breed kennis met het vervolgonderwijs en biedt het hun inzicht in de samenhang tussen groene en andere (‘grijze’) vakgebieden in de beroepspraktijk. Wij willen hiermee een zachte landing voor onze leerlingen in het mbo bevorderen.
Onze ambitie richting 2027
Denken, ontdekken én doen in de veelzijdigheid van de groene wereld
Wij laten onze leerlingen vanuit verschillende vakgebieden in aanraking komen met de veelzijdigheid van groen. Zowel binnen als buiten de school, waarbij een koppeling wordt gemaakt met de (regionale) groene ontwikkelingen.
In 2027 zijn wij in de vestigingen tevreden als...
• Medewerkers kennis en vaardigheden vanuit de groene werelden merkbaar voor leerlingen verbinden aan het curriculum van het eigen vakgebied. Dit kan ook in samenhang tussen meerdere vakgebieden en de regio plaatsvinden. Dit wordt inhoudelijk geborgd in de curricula en procesmatig in het vestigingsplan.
• Onze medewerkers voldoende kennisniveau rondom de veelzijdigheid van de groene wereld ervaren om deze kennis merkbaar voor leerlingen te verbinden aan het curriculum van het eigen vakgebied. Een plan van aanpak wordt hiervoor in het vestigingsplan opgenomen waarbij wij onze opleidingspartners Groene Consortium en NHL Stenden betrekken.
• De veelzijdigheid van groen in verbinding met techniek binnen het netwerk Sterk Techniek Onderwijs (STO) aantoonbaar wordt omgezet in activiteiten die vanuit STO in de eigen regio worden georganiseerd. De verbinding tussen de groene- en de technieksector wordt expliciet opgenomen in het project- en activiteitenplan van STO 2025-2029.
Goed groen onderwijs
1. Basisvaardigheden als fundament om in de wereld mee te kunnen doen.
Landelijk en binnen Terra zien we dat leerlingen steeds minder basisvaardigheden hebben. Daarom vinden wij het belangrijk dat er in samenhang vanuit meerdere vakgebieden gewerkt wordt aan het versterken van de basisvaardigheden bij al onze leerlingen. Dit doen we door het leesplezier te vergroten en in de onderbouw in te zetten op het automatiseren van de basisvaardigheden. Hiermee zijn de leerlingen beter toegerust om te participeren in de maatschappij en sluiten ze beter aan bij het niveau van de vervolgopleiding.
Wij streven er naar ons niet te beperken tot een smalle focus op rekenen en taal, waarbij veel toetsen als reflex om de kwaliteit te verhogen worden ingezet. Wij willen meer investeren in het verbinden van wetenschappelijke kennis (weten wat werkt) over basisvaardigheden en het eigen vakmanschap van de docent en ondersteuner.
Om van elkaars kennis en vakmanschap te leren is er een Terrabreed leernetwerk rondom reken- en taalvaardigheid. Binnen dit netwerk wordt ervaring en kennis gedeeld over hoe je een proces met je collega’s doorloopt om de basisvaardigheden van leerlingen te verhogen in samenwerking met meerdere vakgebieden.
Onze ambitie richting 2027
Basisvaardigheden als fundament om in de wereld mee te kunnen doen
Wij kiezen voor een beperkt aantal Terrabrede vakoverstijgende interventies om de taal- en rekenvaardigheden van onze leerlingen te vergroten. Hiervoor gebruiken wij handvatten uit wetenschappelijk onderzoek, maar altijd in combinatie met de praktijkwijsheid van onze medewerkers.
In 2027 zijn wij in de vestigingen tevreden als…
• Medewerkers tussen onze vestigingen onderling aantoonbaar samenwerken om het basisvaardighedenniveau van onze leerlingen op taal- en rekengebied te verhogen.
• Er binnen de vestiging structureel aantoonbaar gewerkt wordt aan de landelijke taal- en rekendoelen om onze vmbo-leerlingen uit te laten stromen met de beheersing van referentieniveau 2F. Voor praktijkonderwijs gaat het om een inspanningsverplichting richting referentieniveau 1F.
• Vakgebieden afspraken hebben gemaakt over uniforme (efficiënte) instructies en leerstrategieën met betrekking tot taal- en rekenprocedures.
• In de onderbouw structureel aandacht is voor het automatiseren van rekenvaardigheden en het lezen van rijke teksten die bijdragen aan het vergroten van de woordenschat en het leesplezier.
• Ingezette interventies worden gemonitord, geëvalueerd en aangepast op basis van leerling-resultaten. Hierbij kijken we naar de resultaten uit ons leerlingvolgsysteem en de examens. We monitoren op bestuurs- vestigings- en leerlingenniveau.
Bovenstaande wordt door de vestiging in ieder geval nader uitgewerkt in het taal- en rekenbeleid naast eigen interventies om basisvaardigheden te versterken.
2. Formatief handelen om steun en sturing te geven bij het leren
Zelfregulatie vergroten met behulp van formatief handelen
Het lesklimaat en de instructie zijn in onze scholen in de basis op orde. Onze uitdaging ligt in het vergroten van de zelfregulatie van onze leerlingen tijdens het leren. De meerderheid van onze leerlingen is nog niet in staat om zijn eigen leerproces te regisseren (door het tienerbrein) en heeft onze sturing en steun nodig. Door de inzet van de didactische principes van formatief handelen breed in ons onderwijs in te zetten, willen we onze leerlingen laten wennen aan het verkrijgen van zelfinzicht in waar ze staan ten opzichte van hun leerdoel en wat ze nodig hebben om het doel te behalen. Zodat zij geïnformeerd en daarmee doelgericht zich in de les direct verder ontwikkelen met een passende vervolgactiviteit richting het gestelde leerdoel.
Curriculumontwerp en differentiëren
Er is nadrukkelijk geen extra administratie en toetsing nodig, maar het doet wel een stevig beroep op het professioneel handelen van de docent voor en tijdens de les. Het vraagt vooraf om doelgerichte ontwerpkeuzes in het curriculum en het voorbereiden van het benodigde leermateriaal zodat er in de les direct kan worden gedifferentieerd op basis van de individuele leeruitkomsten tijdens de (voor)kennischeck. Naarmate onze leerlingen hieraan toe zijn, krijgen ze steeds meer ruimte om, binnen gestelde kaders, verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen leren naar aanleiding van de inzichten die zij verkrijgen rondom hun eigen leerproces.
Het gaat hier dus niet over het aanpassen van onze summatieve toetsen. Summatieve toetsing blijft in onze visie waardevol aan het einde van het leerproces, maar mag niet verward worden met het didactische proces van formatief handelen.
Onze ambitie richting 2027
Formatief handelen om steun en sturing te geven aan het leren
Docenten maken in de les structureel gebruik van de didactische principes van formatief handelen zodat leerlingen op een passend tempo leren zelfregie te nemen op het eigen leerproces.
In 2027 zijn wij in de vestigingen tevreden als...
• Leerlingen tijdens de les weten waarom en wat zij individueel moeten doen om een gesteld leerdoel te behalen. Tijdens observaties blijkt dat de leerlingen in de les gericht bezig zijn met het behalen van het leerdoel en het zweet dan ook bij de leerling i.p.v. bij de docent op de rug zit.
• Tijdens elke lesobservatie wordt een (voor)kennischeck waargenomen gevolgd door een passende vervolgactie. Een direct resultaat hiervan is dat de differentiatie-indicator in de DOT is gestegen. Vestigingen stellen hun eigen norm hierover op.
• Binnen de (onderwijs)teams en de vaksecties van en met elkaar wordt geleerd hoe het zelfinzicht van leerlingen in de les ten aanzien van hun eigen leerproces, inzet en kennisniveau richting het gestelde leerdoel kan worden vergroot.
Wij doen ertoe in de regio
1. Investeren in doorlopende leerlijnen en begeleiding in de regio
Wij bieden goed groen onderwijs aan onze leerlingen voor de wereld van nu en morgen. Dat doen wij zowel binnen als buiten de school zodat leerlingen een beeld krijgen van de maatschappij en inzicht krijgen hoe zij zelf hieraan kunnen bijdragen. Wij kijken over onze eigen grenzen heen, daarbij is het van belang dat de leerling zo min mogelijk overlap of onderbrekingen in het leerproces ervaart. Niet alleen de inhoudelijke leerlijnen en onze begeleiding binnen het vo zijn hierbij van belang, maar ook de aansluiting op het vervolgonderwijs. Dit doen we al, maar dat kan beter. Wij blijven de komende jaren in de (interne) samenwerking met het po en mbo investeren. De nieuwe organisatie DCTerra biedt hiertoe kansen.
Onze ambitie richting 2027
Investeren in doorlopende leerlijnen en begeleiding in de regio
De huidige leerlijnen en -routes worden doorontwikkeld en uitgebreid om een goede aansluiting op het vervolgonderwijs te bevorderen. Zowel onderwijsinhoudelijk als qua begeleiding. We werken hierin samen met onze partners in de regio’s.
In 2027 zijn wij in de vestigingen tevreden als…
• Het contact met onze po en mbo-partners in de eigen vestigingsregio structureel plaatsvindt. Om samenwerkingen op te zetten, uit te breiden en uit te voeren op het gebied van beroepsoriëntatie, beroepsgerichte keuzevakken (vo) en keuzedelen (mbo).
• De aansluiting met onze mbo-partners (Terra mbo, DC, Alfa, Noorderpoort) door alumni rondom de onderwijsinhoud als de begeleiding als soepel wordt beschouwd.
• Op basis van alumni-ervaringen de doorlopende leerlijnen, -routes en begeleidings-structuren worden doorontwikkeld ten bate van een soepele overgang tussen Terra vo en de vervolgopleidingen. Er wordt ook gebruik gemaakt van de ervaringen die er al zijn binnen onze organisatie (het Groene Lyceum, leerwerktraject, doorlopende leerroute vmbo-bb en Agro niveau 2, samenwerking praktijkonderwijs Winsum en Terra mbo entree).
2. Toewerken naar een positief perspectief op inclusiever onderwijs
Inclusief onderwijs vraagt bovenal goed groen onderwijs. Onze ambities in het schoolplan dragen bij aan het verder versterken van het vakmanschap van onze docenten en ondersteuners dat hiervoor nodig is. Op dit moment zien we een toenemende spanning ontstaan tussen het belang van de groep (klas) en het omgaan met complex gedrag van een individuele leerling. Dit vraagt om het ontwikkelen van een nieuw perspectief op inclusiever onderwijs en wat onze medewerkers hiervoor in de werkpraktijk nodig hebben. In onze huidige ondersteuningsstructuur ligt de focus vaak op de ondersteuningsbehoefte van de individuele leerling. De komende jaren verschuiven wij de aandacht van maatwerk gericht op het individu naar het verzorgen van goed onderwijs dat passend is voor vrijwel iedereen. Binnen het vo is hierbij het diplomaperspectief belangrijk, terwijl bij het praktijkonderwijs de focus op maatwerk belangrijk blijft. De beweging van individueel maatwerk naar een contextgerichte aanpak vanuit het algemene onderwijsaanbod komt voort uit het besef dat onderwijs niet individueel kan zijn, het is een groepsaangelegenheid met de bijbehorende dynamieken. Alle extra ondersteuning dient daarom zoveel mogelijk gericht te zijn op ondersteuning binnen de reguliere context. Het vraagt van onze organisatie en externe professionals de komende jaren concrete stappen te zetten om inclusiever onderwijs vorm te geven op basis van onze visie, met een plan van aanpak waarbij leren in en met de groep binnen de reguliere schoolomgeving centraal staat.
Niet iedere individuele hulpvraag hoeft beantwoord te worden met een individueel ondersteuningsaanbod. Alleen op deze wijze kunnen wij als school in de nabije toekomst garanderen dat specifieke professionele ondersteuning beschikbaar blijft voor leerlingen die het nodig hebben.
Onze ambitie richting 2027
Toewerken naar een positief perspectief op inclusiever onderwijs
We geven inclusief onderwijs vorm waarbij het werken vanuit de context – de groep – en niet het individu centraal staat.
In 2027 zijn wij in de vestigingen tevreden als...
• De Terrabrede visie op onze basisondersteuning is uitgewerkt en waarin staat hoe wij goed onderwijs bieden aan de totale populatie leerlingen binnen onze vestigingen en wat dit betekent voor onze medewerkers, externe professionals, de bijbehorende ondersteunings-structuur, -aanbod en kwaliteitszorg.
• Medewerkers gebruik kunnen maken van een professionalseringsaanbod dat bijdraagt aan het vermogen inclusiever onderwijs te bieden.
• Er een duidelijke richting binnen Terra vo als geheel om te komen tot meer inclusief onderwijs op de vijf standaarden zoals benoemd in ‘Werkagenda Route naar inclusief onderwijs 2035’. Vestigingen voelen zich ondersteund bij het concreet uitwerken van de vijf standaarden, passend bij de context van de individuele vestiging, de koers van het betreffende samenwerkingsverband en is in lijn met de ambities van DCTerra.
Naar een kwaliteitscultuur
Feedback om de onderwijskwaliteit vooruit te helpen
Wij dagen onze leerlingen en medewerkers uit om voortdurend te reflecteren op hun eigen handelen en zich te blijven ontwikkelen. Om dit mogelijk te maken is inzicht nodig in wat goed is en wat nog beter kan. Om dit te realiseren ontvangen en vragen onze medewerker feedback, zodat zij zich voortdurend kunnen ontwikkelen om zo goed mogelijk onderwijs voor onze leerlingen te kunnen verzorgen.
Door feedback uit verschillende perspectieven te verbinden en structurele gesprekken over onderwijskwaliteit te faciliteren, worden onderwijsteams en docenten in staat gesteld om zich te blijven ontwikkelen. De vijf verschillende perspectieven die hiervoor gebruikt worden, zijn kwaliteitsdata, audits, zelfevaluatie en feedback van leerlingen en collega’s. Hiermee sluiten we aan bij het professionaliserings- en kwaliteitsbeleid om onze leskwaliteit te verhogen.
Onze ambitie richting 2027
Feedback om de onderwijskwaliteit vooruit te helpen
Wij voeren periodieke gesprekken over onze onderwijskwaliteit. We gebruiken hierbij feedback vanuit vijf verschillende perspectieven en analyseren deze om vast te stellen waar we staan met betrekking tot de door ons geformuleerde ambities en doelstellingen.
In 2027 zijn wij in de vestigingen tevreden als...
• Medewerkers structureel feedback verzamelen en deze gebruiken om te reflecteren op hun professioneel handelen.
We maken gebruik van lesobservaties (DOT) en de HR-gesprekkencyclus (BOOT).
• Onderwijsteams en vakgroepen behaalde (leerling)resultaten analyseren en hier vervolgacties aan koppelen om verbeterkansen te benutten waarbij ook ondersteunende processen worden meegenomen.
• Gesprekken over het volledige spectrum van onderwijskwaliteit worden gevoerd binnen alle geledingen van de organisatie, gevoed door kwaliteitsdata en feedback vanuit verschillende perspectieven.
De kwaliteitszorgmedewerker zorgt voor het ophalen van data (o.a. MMP) en duiden van rapportages, zodat het gesprek over onderwijskwaliteit op basis van data gevoerd kan worden.
Een leven lang professionaliseren
1. Samen leren en professionaliseren
Onze medewerkers hebben niet alleen de verantwoordelijkheid voor onze leerlingen, maar ook voor elkaar. Onze missie vraagt iedere dag veel van ons. De aard van het beroep en beroepspraktijk verandert snel. Je hebt elkaar dan ook nodig om goed onderwijs te kunnen verzorgen, zeker bij complexe vraagstukken. Het werken in teams zien wij daarom als een belangrijke sleutel om onze medewerkers de ruimte te bieden om zelf invloed uit te oefenen op de inrichting van het onderwijs en de bijbehorende werkprocessen. Vanuit de gedachte dat onze docenten en ondersteuners het beste weten hoe je goed onderwijs realiseert. Een belangrijk fundament waardoor kwaliteit en werkplezier toeneemt en daarmee het werken in het onderwijs aantrekkelijker wordt.
We zijn daarbij kritisch over welk werk in teams moet worden uitgevoerd en onderzoeken of het werk ook anders kan worden georganiseerd. Onderzoeken tonen aan dat er nog veel verbeterd kan worden in de resultaten van teamwerk. Het vraagt, en dat weten wij inmiddels uit onze eigen ervaringen, een zorgvuldige inrichting en ondersteuning. In de komende jaren kunnen wij hierin nog de nodige stappen zetten om het teamwerk beter te laten floreren. Een team is immers alleen een team als de teamleden elkaar nodig hebben om een doel te bereiken of een resultaat te behalen. Die wederzijdse afhankelijkheid beïnvloedt ons gezamenlijke leerproces: de ontwikkeling van het ene teamlid kan niet los worden gezien van de ontwikkeling van een ander teamlid of van het team als geheel. In een teamgerichte organisatie zijn de teams dan ook medeverantwoordelijk voor het organiseren van het eigen leren en de professionalisering als individu en als team.
Onze ambitie richting 2027
Samen leren en professionaliseren
We versterken de voorwaarden voor teamwerk in onze scholen vanuit het idee dat het bijdraagt aan de kwaliteit van ons onderwijs en het daarmee een positieve impact heeft op het werkplezier van onze medewerkers.
In 2027 zijn wij in de vestigingen tevreden als...
• We werken volgens de uitgangspunten en de bijbehorende randvoorwaarden, van een teamgerichte organisatie, zoals omschreven in het ontwikkelprogramma Teams als kern (DCTerra). We maken daarbij duidelijk onderscheid welk werk in teams gebeurt en wanneer wij het werk op een andere manier organiseren.
• De zeggenschap van teams is vergroot op het gebied van pedagogische en didactische schoolambities en de gewenste professionalisering. Teams worden, mede door herontwerp van het proces van de vestigingsplannen, nauwer betrokken door de schoolleiding bij het formuleren en uitvoeren van de onderwijskundige- en professionaliseringsplannen. En worden daarnaast actief betrokken in het jaarlijkse proces rondom de werkverdelingsprocedure.
• We onderzoeken met de tweejaarlijkse tevredenheidsonderzoeken hoe het gaat met belangrijke thema’s als sociale veiligheid, inclusie en werkplezier. De mogelijke verbeterpunten pakken wij, afhankelijk van de situatie, op team-, school- of bestuursniveau op.
2. Je leert ín, ván, en óver het werk
Wij willen onze medewerkers, net als onze leerlingen, veel leerkansen bieden. Professionaliseren betekent dat je leert ín, ván, en óver het werk. Je leert ín het werk door nieuwe dingen uit te proberen, je leert ván het werk door daarop te reflecteren, je leert óver het werk door inzichten van anderen tot je te nemen. Professionaliseren gaat dus verder dan het volgen van een cursus of opleiding; er zijn meer knoppen om aan te draaien om het leren te stimuleren en te sturen en daarmee de professionalisering van onze individuele medewerker en teams vorm te geven. Zo voorkomen wij dat denken over onderwijs (kennisontwikkeling) en handelen (doen) binnen Terra vo twee gescheiden werelden vormen.
Onze ambitie richting 2027
Je leert ín, ván, en óver het werk
We leren ín, ván, en óver het werk. Om de kwaliteit van ons onderwijs te verhogen en recht te doen aan de expertise die in onze organisatie aanwezig is en de leerkansen optimaal te benutten die tijdens onze werkzaamheden zich voordoen.
In 2027 zijn wij in de vestigingen tevreden als...
- Bij collectieve professionaliseringsvraagstukken structureler gebruik gemaakt wordt van de expertise die al aanwezig is in onze vestigingen. We faciliteren onze medewerkers om bij te kunnen dragen aan kennisdeling binnen het vo.
- In het vestigingsplan een mix van formele- en informele leermethoden terug te zien is.
- De HR-gesprekkencyclus, en de bijbehorende instrumenten structureel bij elke medewerker wordt ingezet ter ondersteuning van en om invloed uit te oefenen op het leer- en professionaliseringsproces van onze medewerkers.
Download het schoolplan
Wil je het Schoolplan 2024-2027 in pfd bekijken? Download hieronder het Schoolplan inclusief extra vereiste informatie.